Aby ugasi膰 pragnienie, najpro艣ciej jest si臋gn膮膰 po kartonik lub butelk臋 w sklepie ze s艂odkim kolorowym p艂ynem. Szybko, wygodnie, zwykle do艣膰 tanio. Ale ca艂a prawda o sokach owocowych niestety nie jest tak kolorowa jak one. Po pierwsze 鈥 nazwa. Kiedy mie膰 pewno艣膰, co w艂a艣ciwie pijemy:  sok, nap贸j czy nektar?  I czy ma to w艂a艣ciwie jakie艣 znaczenie? Najpro艣ciej przekona膰 si臋 o tym czytaj膮c etykiet臋, kt贸ra powie nam (a przynajmniej powinna), jaka jest ca艂a prawda o sokach owocowych czy innych produktach po kt贸re si臋gn臋li艣my. Oczywi艣cie nie odkryj臋 tutaj Ameryki, gdy napisz臋, 偶e 100-procentow膮 pewno艣膰 tego, co znajduje si臋 naprawd臋 w naszym soku b臋dziemy mieli tylko wtedy, gdy przygotujemy go sobie sami. Nie zawsze jednak mamy czas i ochot臋, wi臋c warto mie膰 przynajmniej podstawowe informacje o tym, co na rynku spotka膰 mo偶emy.

Jaka wi臋c jest ca艂a prawda o sokach owocowych i warzywnych?

Sok

O soku mo偶emy z ca艂膮 pewno艣ci膮 powiedzie膰 wtedy, gdy nasz produkt zawiera wy艂膮cznie wsad owocowy lub warzywny (w 100%) 鈥 wyci艣ni臋ty, przetarty lub rozcie艅czony z zag臋szczonego soku. Mo偶e powsta膰 z owoc贸w i warzyw 艣wie偶ych lub zmro偶onych. Nie ma w nich wzmacniaczy, poprawiaczy itp. wynalazk贸w. Mo偶e zawiera膰 cukier, cho膰 co bardziej 艣wiadomi producenci staraj膮 si臋 go unika膰. Ze wzgl臋du na brak w takim soku konserwant贸w przed艂u偶aj膮cych ich trwa艂o艣膰, zostaj膮 podj臋te inne kroki, aby wyeliminowa膰 bakterie, kt贸re mog膮 si臋 na takiej wdzi臋cznej po偶ywce rozwin膮膰. Dokonuje si臋 tego w procesie pasteryzacji czyli kr贸tkiej obr贸bce termicznej w bardzo wysokiej temperaturze. Proces ten pozbawia niestety taki sok wielu cennych witamin i sk艂adnik贸w od偶ywczych, mamy jednak pewno艣膰, 偶e 偶adne licho si臋 do niego nie przyczepi.

Niekt贸re soki s膮 klarowne, inne m臋tne. Wszystko zale偶y od tego z jakiego owocu sa zrobione i ile mi膮偶szu zdecydowa艂 si臋 producent umie艣ci膰. Nie ma to wi臋kszego wp艂ywu na ich warto艣膰 od偶ywcz膮, cho膰 obecno艣膰 drobinek owoc贸w z b艂onnikiem z pewno艣ci膮 korzystnie wp艂ynie na prac臋 jelit.

Nektar

Gdy na etykiecie widzimy informacj臋 o zawarto艣ci wsadu owocowego lub warzywnego na poziomie 25-100%, w贸wczas jest to nektar. Zwykle uzupe艂nia si臋 go wod膮, substancjami s艂odz膮cymi czy kwaskiem cytrynowym. I tu r贸wnie偶 nie powinni艣my znale藕膰 konserwant贸w, sztucznych aromat贸w czy barwnik贸w. Co ciekawe, ilo艣ci cukru jakie mog膮 zosta膰 dodane do nektaru s膮 r贸偶ne, cho膰 zwykle nie przekraczaj膮 150 g/l.

Nap贸j

Ilo艣膰 wsadu owocowego lub warzywnego w napoju dochodzi do maksymalnie 30 procent. Zwykle jest tam cukier, bo niewielka zawarto艣膰 owoc贸w nie wystarcza, aby produkt by艂 wystarczaj膮co s艂odki. Tutaj te偶 najch臋tniej s膮 dodawane 艣rodki konserwuj膮ce, barwniki I sztuczne aromaty. Osobi艣cie staram si臋 unika膰.

Syrop glukozowo-fruktozowy

W tym miejscu na pewno nie spos贸b pomin膮膰 g艂贸wnego bohatera wszelkiego rodzaju owocowo-warzywnych produkt贸w do picia czyli syropu glukozowo-fruktozowego. Ta powszechna substancja s艂odz膮ca otrzymywana jest syntetycznie i ch臋tnie dodawana do wszelkich produkt贸w wymagaj膮cych dos艂odzenia. Zdania na jej temat sa podzielone. Pewnie syrop sam w sobie nie jest jakim艣 demonem z艂a, ale powszechno艣膰 jego u偶ycia w przemy艣le spo偶ywczym sprawia, 偶e powinni艣my jednak na niego uwa偶a膰, bo 艂atwo przedawkowa膰. Jest to substancja wytwarzana najcz臋艣ciej ze skrobii kukurydzianej. Skrobia jest wielocukrem  czyli sk艂ada si臋 z mn贸stwa po艂膮czonych ze sob膮 cz膮steczek glukozy. Aby uwolni膰 cz膮steczki glukozy, skrobi臋 poddaje si臋 dzia艂aniu enzym贸w lub kwas贸w. Nast臋pnie cz膮steczki glukozy poddawane s膮 procesom chemicznym (cz臋艣ciowa izomeryzacja) aby powsta艂a fruktoza Glukoza i fruktoza s膮 cukrami prostymi.

Spo偶ycie glukozy powoduje szybki wyrzut insuliny, bo naturaln膮 reakcj膮 naszego organizmu jest to, aby obni偶a膰 jej poziom poprzez przesuwanie do kom贸rek. Gdy glukozy spo偶yjemy za du偶o, jest wi膮zana w w膮trobie i tkance t艂uszczowej, kt贸re stanowi膮 swoisty magazyn na wypadek g艂odu. A gdy taka sytuacja ma miejsce, glukoza jest uwalniania i jeste艣my w stanie prze偶y膰 bez jedzenia wiele dni, bo zmagazynowana glukoza jest dostarczana naszym kom贸rkom, kt贸re potrzebuj膮 jej do 偶ycia. Problem z syropem glukozowo-frukozowym polega jednak na tym, 偶e szybkie wzrosty poziomu glukozy we krwi nie s膮 korzystne m.in. dla naszego uk艂adu sercowo-naczyniowego.

Zmasowany atak glukozy na wewn臋trzn膮 艣cian臋 naszych naczy艅 krwiono艣nych, czyli 艣r贸db艂onek, powoduje, 偶e zmienia si臋 jej struktura wewn臋trzna, sztywniej膮 i 艂atwiej ulegaj膮 uszkodzeniom.

A聽to ju偶 prosta droga do聽jakiego艣 cywilizacyjnego chor贸bska. Dodatkowo warto pami臋ta膰, 偶e聽fruktoza zwi臋ksza m.in.聽ilo艣膰 tr贸jgliceryd贸w. I聽o聽ile niewielkie ilo艣ci fruktozy, jakie znajduj膮 si臋 w聽owocach, nie spowoduj膮 rewolucji metabolicznej w聽naszym organizmie, to聽ta syntetycznie otrzymywana i聽spo偶ywana w聽du偶ych ilo艣ciach z聽pewno艣ci膮 nam si臋 nie przys艂u偶y. Oczywi艣cie syrop glukozowo-fruktozowy nie jest tu jedynym winowajc膮.聽Coraz powszechniej wyst臋puj膮ce nadci艣nienie t臋tnicze, oty艂o艣膰 czy cukrzyca u聽os贸b m艂odych, to聽efekt ci膮g艂ej walki naszego organizmu z聽przetworzon膮 偶ywno艣ci膮, o聽kt贸rej tak ma艂o chcemy聽wiedzie膰.

Szcz臋艣liwie, s膮 na rynku produkty, w tym r贸wnie偶 soki, kt贸re nie tylko zaspokoj膮 pragnienie, ale te偶 wnios膮 jak膮艣 warto艣膰 od偶ywcz膮. O ca艂kiem przyzwoitym soku owocowym pisz臋 r贸wnie偶 tutaj. Ca艂a prawda o sokach owocowych nie jest wi臋c jako艣 bardzo skomplikowana 鈥  w艂a艣ciwie mo偶e zamkn膮膰 si臋 w dw贸ch s艂owach: wybieraj 艣wiadomie.