Suszone owoce a cukrzyca to pytanie, które wielu diabetyków chcących dokonać zmian w swoim stylu odżywiania, zadaje sobie dość często. Spożywanie suszonych owoców przez diabetyków może być ryzykowne i warto wiedzieć, że choć te przekąski generalnie są zdrowe, niektóre z nich mogą zwiększać poziom cukru.
Czym jest cukrzyca?
Cukrzyca to choroba, która występuje, gdy organizm nie wytwarza wystarczającej ilości insuliny. Insulina ułatwia dostanie się cukru (glukozy) do komórek. Przy niedoborze insuliny, cukier, który wchłonie się z pożywienia do krwi, nie może dostać się do komórek i być spożytkowany, np. na energię. Pojawia się wtedy zbyt wysoki jego poziom we krwi.
Cukrzyca to przewlekła choroba, która wpływa na sposób, w jaki trzustka produkuje insulinę, hormon regulujący poziom glukozy we krwi. Według Światowej Organizacji Zdrowia trzustka nie produkuje wystarczającej ilości insuliny w cukrzycy. Jeśli nie jest kontrolowana, cukrzyca może spowodować poważne uszkodzenie nerwów i naczyń krwionośnych. Zgodnie z danymi WHO, cukrzyca była bezpośrednią przyczyną śmierci ponad 1,6 miliona osób na całym świecie w 2021 r., a więcej zgonów występuje z powodu cukrzycy jako przyczyny pośredniej. Jednym z najlepszych sposobów na utrzymanie poziomu cukru we krwi pod kontrolą jest obserwowanie nawyków związanych ze stylem życia, a zdrowe odżywianie jest na szczycie tej listy. Zdrowa dieta jest ważna zarówno dla kontrolowania cukrzycy, jak i zmniejszenia ryzyka jej wystąpienia.
Suszone owoce w cukrzycy
Osoby z cukrzycą muszą uważać na to, co jedzą. Nawet zdrowa żywność, taka jak niektóre suszone owoce, może u diabetyków (czyli osób chorujących na cukrzycę) powodować skoki poziomu glukozy we krwi. Osoby z cukrzycą nie muszą jednak całkowicie rezygnować z takich owoców – wystarczy, że wybiorą te, które nie będą powodować nagłego „skoku” cukru. Niektóre owoce suszone w cukrzycy, na przykład daktyle, suszone wiśnie i suszone banany nie powinny być spożywane. Jeśli chodzi o spożywanie innych suszonych owoców przez diabetyków, czytaj dalej, co wybierać, aby czuć się bezpiecznie.
Dlaczego w owocach suszonych jest dużo cukru?
Proces usuwania wody ze świeżych owoców za pomocą różnych metod suszenia, jak np. suszenie na słońcu lub suszenie gorącym powietrzem w specjalnych maszynach, sprawia, że owoce stają się „owocami suszonymi”. Ten mechanizm sprawia, że są one bogate w składniki odżywcze, wydłuża się ich trwałość i utrzymany jest bogaty smak.
Po usunięciu wody, poziom cukru w suszonych owocach ulega koncentracji, co oznacza, że na gram suszonych owoców przypada więcej cukru w porównaniu ze świeżymi owocami. Ta skoncentrowana forma cukru, tzw. cukry owocowe – fruktoza i glukoza, powoduje gwałtowny wzrost poziomu cukru we krwi, jeśli takie owoce są spożywane w dużych ilościach.
Ponadto niektóre suszone owoce mają wyższy indeks glikemiczny (IG), co sprawia, że nie nadają się dla diabetyków. Nie dotyczy to wszystkich suszonych owoców, ponieważ niektóre mają istotnie niższy IG i są bogate w błonnik, co czyni je dobrą opcją dla diabetyków, zapobiegając skokom poziomu cukru we krwi.
Które suszone owoce dla cukrzyka nie będą dobre?
Niektórych owoców suszonych cukrzycy powinny unikać, ze względu na wysoka koncentrację cukru.
- Suszone figi
Figi składają się w 50-60% z cukru pod względem masy, co oznacza, że nie nadają się dla diabetyków, ponieważ podnoszą poziom cukru we krwi. Figi zawierają fruktozę, dekstrozę i glukozę. Dlatego należy ich unikać, jeśli choruje się na cukrzycę. Są one wprawdzie bogate w błonnik, ale szkodliwe skutki cukru przewyższają korzyści, jakie osoba z cukrzycą mogłaby odnieść z błonnika.
- Suszone daktyle
Daktyle mają naturalnie wysoką zawartość cukru. Badanie opublikowane w czasopiśmie Nutrients wykazało, że daktyle składają się w ponad 70% z cukru. Ponadto ich wysoki indeks glikemiczny, mieszczący się w przedziale od 42 do 72, sprawia, że pomimo ich innych zdrowotnych właściwości, nie powinny być jedzone przez diabetyków.
- Suszone wiśnie
Suszone wiśnie to kolejny trudny suszony owoc dla diabetyków. Zawierają 35-40 gramów cukru na porcję. Niektóre odmiany mają więcej cukru dodanego podczas przetwarzania. Jeśli nie możesz się oprzeć, wybieraj te, które nie są dosładzane.
- Suszone banany (chipsy bananowe)
W porównaniu do świeżych bananów, które pomimo, że są bardzo odżywcze, to jednak kaloryczne, suszone banany mają jeszcze więcej kalorii, ze względu na proces suszenia. Podczas ich suszenia większa się indeks glikemiczny (IG), co sprawia, że są owocem, którego diabetycy muszą unikać lub spożywać z umiarem.
- Suszone mango
Spożywanie mango może być również ryzykowne, jeśli chodzi o suszone owoce w cukrzycy. Ten suszony owoc o wysokim indeksie glikemicznym jest zwykle przetwarzany przez dodanie dużej ilości cukru. To sprawia, że jest bardzo niezdrowy dla osób chorych na cukrzycę, ponieważ podnosi poziom glukozy we krwi. Świeże mango jest bezpieczniejsze niż suszone. Im większa zawartość fruktozy, tym większy skok cukru we krwi. Badanie opublikowane w czasopiśmie Metabolism Open stwierdza, że spożywanie świeżego mango może być korzystne w poprawie reakcji utrzymywania sytości i kontroli glikemii poposiłkowej w porównaniu z jego suszoną alternatywą.
- Owoce kandyzowane
Takie owoce zawierają wysoką zawartość cukru, co prowadzi do gwałtownego wzrostu poziomu cukru we krwi. Dlatego takich owoców w formie kandyzowanej cukrzycy nie powinni spożywać.
Suszone owoce a cukrzyca – które można jeść?
Niektóre suszone owoce, takie jak np. jagody czy śliwki mają niską zawartość cukru i niższy IG niż inne, co czyni je odpowiednimi dla diabetyków. Amerykańskie Stowarzyszenie Diabetyków stwierdza, że spożywane w umiarkowanych ilościach suszone owoce mogą pomóc kontrolować poziom cukru we krwi.
Jakie jeszcze suche przekąski można jeść w cukrzycy?
Bez przeszkód można spożywać migdały, orzechy włoskie, pistacje, nerkowce, orzeszki ziemne itp. Są one bogatym źródłem różnych niezbędnych składników odżywczych – zdrowych tłuszczów (kwasów tłuszczowych omega-3), błonnika i białka. Niektóre mają niską zawartość węglowodanów, a inne o umiarkowanej zawartości węglowodanów są również zdrowe w umiarkowanych ilościach.
Wielkość dziennej porcji należy ograniczyć do 25-30 g. Najlepiej połączyć orzechy lub suszone śliwki z produktami bogatymi w białko, np. z jogurtem lub mlekiem. Błonnik i białko pomagają spowolnić trawienie węglowodanów w organizmie i zmniejszyć nagły skok poziomu glukozy we krwi.
Dylemat suszone owoce a cukrzyca może być łatwiej rozwiązany, jeśli będziemy zaopatrywać się w owoce bez cukru, suszone powietrzem oraz, co ważne, niesiarkowane. Związki siarki dodawane są do suszonych owoców jako konserwant, aby przedłużyć ich trwałość. Niektóre z nich, np. mango, łatwo rozróżnić od tych niesiarkowanych. Siarkowane owoce są zwykle ładniejsze i mają bardziej nasycona barwę. Związki siarki zawarte w owocach suszonych mogą powodować bóle głowy, reakcje alergiczne i gorsze samopoczucie.
